Van schop en kruiwagen tot lichtshow: IJmuiden viert 150 jaar geschiedenis.

IJMUIDEN – Anderhalve eeuw geschiedenis, ondernemerschap en onverzettelijkheid vormden zondagavond 1 november 2026 het decor van een bijzonder verjaardagsfeest. Op Plein 1945 vierde IJmuiden zijn 150-jarig bestaan met muziek, spectaculaire lichtprojecties en een boodschap aan toekomstige generaties. De havenplaats liet zien dat zij niet alleen een rijk verleden heeft, maar ook vol vertrouwen naar de toekomst kijkt!

Een verjaardag met een gouden randje, zo mag je het wel noemen. Je kunt er ook van die 'gouden' foto's schieten!

Een stad die 150 kaarsjes mag uitblazen, verdient natuurlijk meer dan een taart met slagroom. IJmuiden pakte het daarom groots aan. Het Plein 1945, met het karakteristieke gemeentehuis als indrukwekkende achtergrond, vormde zondagavond het bruisende middelpunt van een feestelijke afsluiting van het jubileum.

Natuurlijk kon zo'n echt verjaardagsfeest niet zonder muziek. Het professionele Tata Steel Orkest zorgde samen met de IJmuidense zanger Jesse Prins voor een feestelijke muzikale omlijsting. Muziek van eigen bodem dus! 

Jesse viel bij de jonge dames ook wel in de smaak!

Dus Jong en oud kwamen samen om de verjaardag van hun havenplaats te vieren. Waar doorgaans het dagelijkse leven zijn gang gaat, stonden -ik schreef het al- nu muziek, licht en saamhorigheid centraal. Het werd een avond waarop het verleden werd gekoesterd, het heden werd gevierd en de toekomst alvast een feestelijke knipoog kreeg.

De geschiedenis van IJmuiden begon eigenlijk met een gigantische graafklus. Op 8 maart 1865 werd begonnen met de aanleg van het Noordzeekanaal, bedoeld om Amsterdam een rechtstreekse verbinding met de Noordzee te geven.

Duizenden arbeiders verrichtten onder zware omstandigheden enorm veel graafwerk, grotendeels met de hand. Elf jaar later, op 1 november 1876, opende koning Willem III officieel het Noordzeekanaal. Daarmee werd ook de geboorte van IJmuiden gemarkeerd.

Rond de sluizen ontstond een nederzetting die uitgroeide tot een belangrijke havenplaats. De visserij, scheepvaart en later de staalindustrie bepaalden in belangrijke mate het karakter van IJmuiden. De Tweede Wereldoorlog liet diepe sporen na, waarna de wederopbouw onder architect Willem Dudok de plaats een nieuw gezicht gaf.

Van een gebied met duinen en zandverstuivingen ontwikkelde IJmuiden zich tot een havenplaats met internationale betekenis. Een geschiedenis van hard werken, tegenslagen overwinnen en telkens opnieuw beginnen. 

Een bijzonder onderdeel van de feestavond was het begraven van een tijdcapsule. Onder begeleiding van presentator Stefan Jurriens van StukTV hielpen burgemeester Frank Dales en kinderen uit Velsen om deze bijzondere boodschap aan de toekomst aan de aarde toe te vertrouwen. De stalen capsule, vervaardigd door studenten en begeleiders van de Tata Steel Academy, bevat herinneringen, verhalen en toekomstwensen van de huidige generatie. Pas over vijftig jaar, in 2076, mag de inhoud weer worden bekeken. Een ontroerende gedachte: kinderen die vandaag hun dromen aan het papier toevertrouwen, zijn tegen die tijd zelf op leeftijd. Misschien staan zij er dan opnieuw bij, wanneer IJmuiden zijn tweehonderdste verjaardag viert. 

Een van de absolute blikvangers was de spectaculaire lichtprojectie op de toren van het gemeentehuis. De imposante gevel veranderde in een levend geschiedenisboek waarin 150 jaar IJmuiden voorbijtrok. (zie ook filmpje verderop)

Het verleden, het heden en de toekomst vloeiden samen in een kleurrijk schouwspel. De ontwikkeling van de havenplaats, haar inwoners en haar bedrijvigheid kreeg letterlijk een plaats in het licht.

De projectie werd gedurende de avond driemaal vertoond, zodat bezoekers uitgebreid konden genieten van deze bijzondere combinatie van geschiedenis en moderne techniek.

Later namen Funky Diva Ezz, oftewel Esther de Haas, en DJ Good Old Dave het muzikale stokje over. Het plein veranderde in een feestelijke ontmoetingsplaats waar verschillende generaties samen konden genieten.

Het feest was bovendien rechtstreeks te volgen via streekomroep IJmond360, zodat ook thuisblijvers konden meegenieten van deze historische avond. Met de komst van IJmond360 wordt technisch steeds meer mogelijk. Waar vroeger alleen radio werd gemaakt door radio Seaport in IJmuiden, radio Beverwijk en radio Heemskerk ieder in afzonderlijke studio's, zijn nu de krachten gebundeld en neemt TV een belangrijke plaats in...

Van kanaalgravers tot toekomstbouwers...Eerder op de dag stond ook de uitverkochte première van de musical De Kanaalgravers in het Haventheater op het programma. Deze voorstelling bracht het verhaal van de mensen die letterlijk de basis legden voor het ontstaan van IJmuiden opnieuw tot leven. (hieronder het ruim ingerichte Haventheater)

Daarmee kreeg de jubileumdag een bijzondere symboliek. Waar anderhalve eeuw geleden arbeiders met schop en kruiwagen een toekomst mogelijk maakten, vieren hun verre opvolgers nu de resultaten van die enorme inspanning.

IJmuiden heeft zich in 150 jaar ontwikkeld van een jonge nederzetting aan zee tot een plaats met een eigenzinnig karakter, een indrukwekkende maritieme geschiedenis en een bevolking die bekendstaat om haar verbondenheid met haven, zee en industrie.

En hoewel de geschiedenis niet uitsluitend uit hoogtepunten bestaat, heeft IJmuiden steeds opnieuw bewezen over een flinke dosis veerkracht te beschikken dus....Op naar de volgende 150 jaar!

Toen de laatste muziekklanken over Plein 1945 wegstierven en de lichtprojecties waren gedoofd, kon IJmuiden terugkijken op een bijzondere verjaardag.

Een feest dat niet alleen draaide om wat er in anderhalve eeuw is bereikt, maar vooral ook om de mensen die de plaats hebben gemaakt tot wat zij vandaag is.

Want IJmuiden is meer dan een kanaal, een haven, sluizen en staal. Het is een gemeenschap met een eigen gezicht, gevormd door de zee, de wind en generaties harde werkers.

En één ding werd zondagavond duidelijk: IJmuiden mag dan 150 jaar oud zijn, deze jarige is voorlopig nog lang niet uitgefeest!