Verhaal van de Dag: Prikkebeen al 160 jaar oud

Foto: Wikipedia

Vandaag exact 50 jaar geleden, op 9 Maart 1968, kwamen Boudewijn de Groot en Elly Nieman binnen op de 28e plaats van de Nederlandse Top-40 met het nummer Meester Prikkebeen.

(tekst: Wim Meijer)

Uiteindelijk klom het nummer, geschreven door Lennaert Nijgh, verder tot de 9e plaats en veroverde een permanente plaats in de Nederlandse popgeschiedenis. Voor Prikkebeen zelf betekende het een wedergeboorte na de boekversie van zijn belevenissen uit 1858.

Kindren, komt en hoort mij aan
Het zou mij niet verbazen als iedereen van de babyboomgeneratie en van de periode van bijna 100 jaar daarvoor, de eerste zes zinnen nog uit het hoofd weet van het allereerste Nederlandse stripboek “Reizen en avonturen van mijnheer Prikkebeen”.

Kindren, komt en hoort mij aan;

‘k Zal je hier vertellen gaan,

Hoe ’t heer Prikkebeen verging,

Die zoo graag kapellen ving,

Maar wiens zuster, Ursel, wou,

Dat hij ’t vangen laten zou.

Het boek werd uitgegeven in 1858 en het begrip ‘onsterfelijk’ lijkt volledig van toepassing op deze 160 jaar oude uitgave met teksten van de Groningse schrijver J.J.A.Goeverneur en geïllustreerd door de Zwitserse leraar en cartoonist Rodolphe Töpffer.

Olieverfportret van J.J.A.Goeverneur, gamaakt door J.H.Egenberger (foto: Wikipedia)

Vlindervanger
Vele generaties zijn opgegroeid met de avonturen van de magere vlindervanger, die naar Amerika vlucht voor zijn dominante zuster Ursula, en uiteindelijk, na een ongelooflijke reis in de maag van een walvis, zijn geluk vindt bij de schone Peternel, waarna Ursula letterlijk uiteenspat van woede. Noem het maar een ‘happy end’.

Ik weet niet hoe het met de huidige jeugd is gesteld,  maar ook in mijn inprentingsperiode is Meneer Prikkebeen nadrukkelijk aanwezig geweest. Niet dat Moeder Meijer nou het schoolvoorbeeld was van een ‘voorleesmoeder’, maar Prikkebeen en ook Piggelmee zijn mij  in overdoses toegediend. Conserveren Eigenlijk weet ik niet eens meer of ik die ‘spillepoot’ nu wel echt leuk vond. Dat vlinders vangen wel. Als kereltje van een jaar of tien respecteerde ik geen enkele tuingrens in mijn jacht op de fragiele gevleugelde vriendjes. Waren de beestjes eenmaal overleden dan bespoot ik ze met de haarlak van mijn zus; een conserverende behandeling die de harmonie in Huize Meijer niet echt ten goede kwam. Jarenlang had ik gezien dat het haar van mijn zus bewegingsloos op het hoofd gefixeerd bleef dankzij de wolken Elnett Satin die zij dagelijks over haar volle bos liet neerdalen. Mijn kinderlogica zei dat dit met vlinders ook moest werken!

Nadat bij de ongelukkige vlinders de onnatuurlijke lijkstijfheid was ingetreden zette ik ze met een venijnige speld vast op een plak schuimrubber, waarmee de enige echte Wim Meijer Vlinderexpositie een feit was.

Inspiratiebron
Ik denk niet dat ik er vandaag de dag nog mee zou wegkomen. Vlinders vangen en vastprikken is al lang niet meer van deze tijd. Toch is het nog niet eens zo vreselijk lang geleden dat Prikkebeen, toen ook al ruim 100 jaar na de uitgave van Goeverneur beroemde rijmboek, de inspiratiebron vormde voor schrijvers en kleinkunstenaars.

Boudewijn de Groot
Zo kwam op 9 Maart 1968 het liedje Meester Prikkebeen binnen in de Nederlandse Top 40. Het nummer, gezongen door Boudewijn de Groot en Elly Nieman met tekst van Lennaert Nijgh, vestigde zich op de 28ste plaats en zou een permanente plek veroveren in de Nederlandse muziekgeschiedenis.

Zuster Ursula
Vijf jaar later was het opnieuw diezelfde Lennaert Nijgh die als tekstschrijver in de huid dook van de gedreven vlindervanger van weleer, en het liedje ‘Zuster Ursula’ schreef. Rob de Nijs zal Lennard én Prikkebeen eeuwig dankbaar blijven, want hij scoorde er een van zijn allergrootste hits mee.

Het hele verhaal
Nadat in 1980 Gerrit Komrij het boek van Goeverneur opnieuw bewerkte en uitgaf onder de titel ‘De zonderlinge avonturen van Primus Prikkebeen’ is het stil geworden rond deze stripcreatie van Rodolphe Töpffer.

Om toch te voorkomen dat het verhaal verloren gaat voor het nageslacht: Klik op PRIKKEBEEN voor het volledige verhaal.